Mục lục9 mục
Khách Hàn đứng trước bảng nội quy trong phòng, mở máy dịch, chụp tấm bảng, rồi vẫn nhắn hỏi mấy giờ phải trả phòng. Bảng có tiếng Anh, nhưng là thứ tiếng Anh dịch sát từng chữ tiếng Việt, đọc lên nghe lạ và không nói rõ khách phải làm gì.
Bài này là phần dịch: các câu nội quy chủ nhà hay viết, bản tiếng Anh khách đọc một lần là hiểu, mấy chỗ người nước ngoài hiểu khác bạn như giờ giấc và tiền bạc, và giọng viết khiến khách chịu làm theo. Cách xếp hai thứ tiếng trên cùng một tờ và bản mẫu tám điều để in nằm ở bảng nội quy homestay, bài này không lặp lại.
Chỗ bản dịch sát chữ làm khách khựng lại
Tiếng Việt viết nội quy theo lối nêu điều cấm: "Nghiêm cấm", "Không được", "Tự bảo quản". Dịch thẳng sang tiếng Anh, câu vẫn đúng ngữ pháp mà thành ra vừa gắt vừa mơ hồ, và khách phải đoán phần quan trọng nhất: họ cần làm gì, vào lúc nào, nếu quên thì sao.
Ba lỗi hay gặp:
- Dịch động từ hành chính. "Khách tự bảo quản tài sản cá nhân" thành "Guests self-preserve personal property". Người bản ngữ đọc xong không biết nhà có tủ khoá hay không.
- Giữ nguyên cách nói giờ và tiền của tiếng Việt. "Trả phòng trước 12:00" thành "Return room before 12:00". Khách Mỹ đọc "12:00" phải nghĩ một nhịp xem là trưa hay nửa đêm.
- Bỏ mất hậu quả. Bản tiếng Việt ghi "Mất chìa đền 200.000 đ", bản tiếng Anh chỉ còn "Do not lose the key". Khách mất chìa thật thì tranh cãi bắt đầu từ chỗ đó.
Mười hai câu nội quy và bản tiếng Anh nên dùng
Cột giữa là cách dịch sát từng chữ hay thấy trên bảng in sẵn. Cột phải là câu viết theo lối người bản ngữ vẫn đọc trong khách sạn và nhà cho thuê.
| Tiếng Việt | Dịch sát chữ | Nên viết |
|---|---|---|
| Nhận phòng từ 14:00 | Receive room from 14:00 | Check-in from 2:00 PM |
| Trả phòng trước 12:00 | Return room before 12:00 | Check-out by 12:00 noon |
| Không hút thuốc trong nhà | Do not smoke in the house | No smoking indoors |
| Giữ yên lặng sau 22:00 | Keep quiet after 22:00 | Please keep noise down after 10:00 PM |
| Giữ gìn vệ sinh chung | Keep common hygiene | Please keep shared areas clean |
| Không dẫn người lạ vào phòng | Do not bring strangers into the room | Overnight guests must be agreed with the host first |
| Mất chìa đền 200.000 đ | Lost key compensation 200,000 VND | Lost key: 200,000 VND replacement fee |
| Khách tự bảo quản tài sản | Guests self-preserve property | Please keep your valuables with you; the room has no safe |
| Tắt điều hoà khi ra ngoài | Turn off air conditioner when go out | Please switch off the air conditioner when you go out |
| Không mang thú cưng | Do not bring pets | No pets, please |
| Rác để ở thùng cạnh cửa | Trash put in bin beside door | Please leave rubbish in the bin by the door |
| Hỏng gì báo chủ nhà | Report to owner when damaged | Tell us straight away if something breaks |
Hai chỗ đáng chú ý trong bảng trên. Thứ nhất, câu tiếng Anh ngắn hơn bản dịch sát chữ, vì nó bỏ phần khách đã hiểu sẵn và giữ phần khách cần làm. Thứ hai, chỗ nào có tiền hay giờ thì con số đứng trong chính câu đó, khách đọc một lần là đủ.
Bộ câu song ngữ chép về
Mười bốn dòng dưới đây phủ gần hết những gì một bảng nội quy cần nói. Chép về, thay chữ trong ngoặc vuông, bỏ dòng không hợp với chỗ của bạn. Trên bảng in, dòng tiếng Việt đứng trên, dòng tiếng Anh in nhạt hơn ngay dưới.
Nhận phòng từ [14:00], trả phòng trước [12:00]. Check-in from [2:00 PM], check-out by [12:00 noon].
Muốn trả phòng muộn, nhắn trước một ngày. For a late check-out, message us a day ahead.
Wi-Fi: [TÊN MẠNG], mật khẩu [MẬT KHẨU]. Wi-Fi: [NETWORK], password [PASSWORD].
Không hút thuốc trong nhà. Chỗ hút: [ban công tầng trệt]. No smoking indoors. Smoking area: [ground-floor balcony].
Giữ yên lặng từ [22:00] đến [07:00], nhà chung tường với hàng xóm. Please keep noise down between [10:00 PM] and [7:00 AM]; we share walls with neighbours.
Phòng ở tối đa [2] người. Thêm khách ở lại qua đêm, nhắn chủ nhà trước, phụ thu [100.000 đ] mỗi người. Maximum [2] guests per room. For an extra overnight guest, message the host first; [100,000 VND] per person.
Khoá cửa khi ra ngoài. Mất [chìa / thẻ] đền [200.000 đ]. Please lock the door when you go out. Lost [key / card]: [200,000 VND] replacement fee.
Tắt điều hoà và bình nóng lạnh khi ra khỏi phòng. Please switch off the air conditioner and the water heater when you leave the room.
Bình nóng lạnh bật trước [15] phút rồi mới dùng. Turn the water heater on [15] minutes before you shower.
Rác để ở [thùng cạnh cửa], đổ [mỗi sáng]. Please leave rubbish in [the bin by the door]; it is collected [every morning].
Không mang thú cưng. No pets, please.
Hỏng hay vỡ gì trong phòng, nhắn chủ nhà ngay, không phải đền phần hao mòn thường. If something breaks, tell us straight away. You will not be charged for normal wear and tear.
Trả phòng: để [chìa] vào [hộp khoá ngoài cổng], nhắn chủ nhà một câu. At check-out, please leave [the key] in [the lockbox by the gate] and send us a quick message.
Cần gấp: [Tên] [số điện thoại]. Cháy 114, cấp cứu 115, công an 113. Emergency: [Name] [phone]. Fire 114, ambulance 115, police 113.
Bốn chỗ khách nước ngoài hiểu khác bạn
- Giờ. Khách Mỹ, Anh, Úc quen 12 giờ có AM và PM. Bản tiếng Việt cứ để 14:00, bản tiếng Anh viết 2:00 PM, và với mốc giữa trưa thì thêm chữ noon cho chắc.
- Tiền. Viết đủ 200,000 VND, dấu phẩy ngăn nghìn theo lối tiếng Anh. Đừng viết 200k hay 200.000đ trong dòng tiếng Anh, khách đọc nhầm thành 200 đồng hoặc 200 đô.
- Số điện thoại. Bản tiếng Anh viết dạng quốc tế, ví dụ +84 90 123 4567. Khách vừa xuống sân bay dùng sim nước họ thì số bắt đầu bằng 0 gọi không được.
- Ngày tháng. Nếu bảng có ghi ngày, viết tháng bằng chữ, ví dụ 5 Oct 2026. Kiểu 05/10 người Mỹ đọc thành mùng 10 tháng 5.
Giọng viết: lời nhờ dễ được làm theo hơn lời cấm
Bảng tiếng Việt in sẵn hay mở đầu bằng "NGHIÊM CẤM" viết hoa. Chuyển sang tiếng Anh, lối đó thành "STRICTLY PROHIBITED", đọc như biển trong nhà máy. Khách thuê nhà ngắn ngày đang ở trong nhà người khác, nên câu đề nghị vừa lịch sự vừa hiệu quả hơn.
- Bắt đầu bằng Please cho phần nhờ khách làm: Please lock the door when you go out.
- Dùng We cho phần bạn làm: We clean the room between stays. Khách hiểu có người đứng sau chỗ này.
- Giữ No cho hai ba điều thật sự cấm, ví dụ hút thuốc trong nhà và thú cưng. Cấm nhiều thứ quá thì khách ngừng đọc.
- Viết thường, đừng viết hoa cả dòng. Tiếng Anh viết hoa toàn bộ bị hiểu là đang quát.
- Câu nào có phí thì ghi thẳng con số, kèm chữ fee. Khách biết trước thì lúc thu tiền không ai thấy bất ngờ.
Xếp hai thứ tiếng trên một tờ
Phần cỡ chữ, khổ giấy và cách cho tiếng Anh in nhạt dưới mỗi dòng tiếng Việt đã có trong bài về bảng nội quy homestay, kèm bản A4 sửa được ngay trên trang rồi bấm in. Nhà nghỉ và khách sạn có quầy lễ tân thì lấy mười điều ở nội quy nhà nghỉ và khách sạn rồi ghép bản dịch trong bài này vào.
Một mẹo nhỏ khi in song ngữ: bỏ bớt dòng. Tám điều tiếng Việt thành mười sáu dòng khi có tiếng Anh, và một tờ A4 chỉ đọc được từ xa khi tổng số dòng còn ít. Những điều dài như cách dùng máy giặt hay danh sách quán ăn nên để ở bản đầy đủ mà khách quét mã mới xem, còn bảng treo tường giữ phần khách cần ngay.
Khách Hàn, Trung, Nhật thì sao
Phần lớn khách nước ngoài tới Việt Nam đọc được bảng tiếng Anh, nên hai thứ tiếng là đủ cho đa số chỗ nghỉ. Nếu bạn đón nhiều khách một nước cụ thể, ví dụ Hàn Quốc ở Đà Nẵng hay Trung Quốc ở Nha Trang, thì bản thứ ba đáng làm. Nhưng đừng in cả ba thứ tiếng lên một tấm bảng treo tường, chữ sẽ nhỏ tới mức không ai đọc. Cách gọn hơn là bảng treo giữ hai thứ tiếng, còn bản đầy đủ nhiều thứ tiếng đặt sau một mã QR để khách chọn ngôn ngữ trên điện thoại của họ.
Nhờ người biết tiếng đọc lại bản dịch trước khi in. Nội quy dịch sai một chữ, ví dụ phí dọn thành tiền phạt, thì lúc tính tiền mới phát hiện.
Để khách tự chọn ngôn ngữ
Stayo dựng phần bản đầy đủ đó: bạn điền nội quy, Wi-Fi, giờ giấc một lần bằng tiếng Việt, cuốn sổ tay có sẵn bản tiếng Anh cho khách nước ngoài, và khách mở bằng chính điện thoại của họ nên chữ to nhỏ tuỳ họ. Sửa một dòng là mọi phòng cập nhật, không phải in lại tờ nào. Dựng thử cho chỗ nghỉ đầu tiên mất khoảng 15 phút, có 7 ngày dùng thử, không cần thẻ. Chỗ nghỉ cho khách tự vào phòng thì phần hướng dẫn tự nhận phòng nên nằm cùng cuốn sổ đó, vì khách nước ngoài tới muộn hay cần đúng phần này nhất.